Ruthenium-bestraling bij oogmelanoom
Ruthenium-bestraling, ook wel Brachytherapie genoemd, is een inwendige bestraling die wordt ingezet bij kleine tot middelgrote tumoren in het oog. Deze behandeling maakt gebruik van een klein, radioactief geladen schildje dat tijdelijk op het oog wordt geplaatst. Tijdelijk is dan tussen de 60 en 240 uur. Dankzij de nauwkeurige stralingsdosis is het mogelijk de tumor gericht te bestralen, met behoud van het oog en vaak een deel van het zicht.
Wat is ruthenium-bestraling?
De Ruthenium-bestraling is een vorm van inwendige radiotherapie (Brachytherapie). Het woord brachy betekent ‘dichtbij’ in het Grieks, en dat is precies wat deze behandeling doet: het radioactieve schildje wordt aan de buitenkant van de oogbol vastgemaakt de tumor iets overlappend om zo gericht mogelijk te bestralen.
Het radioactieve materiaal op het schildje is ruthenium-106, dat lage-energie straling afgeeft. Deze methode is vooral geschikt voor uveamelanomen die:
- klein tot middelgroot zijn,
- niet dikker zijn dan 7 mm (de straling dringt niet dieper door),
- niet te dicht bij de oogzenuw liggen (anders kan het schildje niet goed geplaatst worden).
Hoe verloopt de behandeling?
- Plaatsen van het Rutheniumschildje
De oogarts brengt het schildje operatief aan op de buitenkant van de oogbol, precies op de tumor. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving of algehele narcose. - Duur van de bestraling
Het schildje blijft drie tot tien dagen op het oog, afhankelijk van de grootte en aard van de tumor. In deze periode verblijf je in het ziekenhuis. - Verwijderen van het schildje
Na de voorgeschreven behandelingsduur wordt het schildje verwijderd door de oogarts. Dit gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving. - Herstel
In de maanden na de behandeling verschrompelt de tumor langzaam. Dit proces kan wel een jaar aanhouden. De oogarts zal uw oog regelmatig controleren via bijvoorbeeld echografie of fundoscopie.
Goed om te weten: Rutheniumbestraling vormt geen stralingsgevaar voor anderen, dus je mag gewoon bezoek ontvangen in het ziekenhuis.
Mogelijke bijwerkingen en risico’s
- Een bijwerking van de bestraling kan een droog of pijnlijk oog zijn.
- Ook beschadiging van het netvlies of de oogzenuw kan gebeuren en dat kan leiden tot verminderd zicht of zelfs verlies van het gezichtsvermogen in het bestraalde oog.
- Deze schade ontstaat meestal enkele maanden tot jaren na de behandeling.
- In sommige gevallen kan de schade worden behandeld met lasertherapie of oogdruppels/medicatie, maar de schade kan ook blijvend zijn.
- Er is ook nog altijd het risico dat het bestraalde oog verwijderd (enucleatie) moet worden door bovenstaande complicaties.
Waar wordt deze behandeling aangeboden?
Ruthenium-bestraling wordt in Nederland uitgevoerd in het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) in Leiden.
Het LUMC is één van de landelijke expertisecentra voor oogmelanoom.
