Vooruitzichten
De vooruitzichten van mensen met een melanoom zijn sterk afhankelijk van het stadium van de ziekte op het moment van diagnose. Hoe eerder de diagnose wordt gesteld en hoe eerder het melanoom wordt verwijderd hoe groter de kans dat de ziekte niet meer terugkomt.
Een beginnend, dun, melanoom zaait zelden uit.
Naarmate het melanoom bij diagnose dikker is, is de kans groter dat er al uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren en soms zelfs op meerdere plekken daarbuiten. Vaak zijn dit nog zo kleine uitzaaiingen, dat deze bij lichamelijk onderzoek niet te zien zijn en ook niet zichtbaar op echo’s en scans. De schildwachtklierprocedure kan wel kleine, niet voelbare, uitzaaiingen in de schildwachtklier aantonen.
De kans op overlijden aan een melanoom wordt berekend op basis van gegevens uit het verleden. Daarbij bepaalt het stadium bij diagnose de kans op overleven en overlijden. Per definitie zijn dat cijfers uit het verleden. Verbeterde diagnostiek en behandeling kunnen voor mensen die nu gediagnosticeerd worden een betere overleving geven.
Overlevingscijfers zijn gemiddelden. Ze kunnen voor een individuele patiënt dus beter zijn, maar helaas ook slechter.
Nederlandse kankerregistratie (NKR)
Sinds 1989 worden gegevens van alle kankerpatiënten in Nederland centraal geregistreerd door het IKNL. De gegevens worden gebruikt voor o.a. onderzoek naar het voorkomen van kanker, het overleven van kanker en voor planning van gezondheidszorgvoorzieningen. Het onderstaande grafiek met cijfers komen uit de NKR.
Overleving na melanoom
De kans op overleven bij een kankerdiagnose wordt vaak weergegeven door het aantal mensen dat 5 jaar, of 10 jaar na diagnose nog in leven is. Het IKNL bekijkt van de mensen die in een bepaald jaar zijn gediagnosticeerd hoeveel van hen na 5 en/of 10 jaar nog in leven zijn: de 5- of 10-jaars overleving. Dat aantal wordt uitgedrukt in een percentage. Bij de berekening ervan wordt geen rekening gehouden met het feit dat iemand met kanker ook aan een andere oorzaak kan overlijden (b.v. een hartkwaal of een ongeval).
Voor stadium I melanoom is de meest recente 5-jaarsoverleving 100%. De laatste 10-jaars overleving was 98%.
Wanneer er een stadium IV melanoom wordt gevonden, een melanoom met uitzaaiingen op afstand is de 5-jaars overleving 34%; eind vorige eeuw was dat 22%.
De meest recente data betreffen de 9-jaars overleving: 29% (eind vorige eeuw 19%).
Gelukkig heeft slechts 4% van de patiënten bij diagnose een stadium IV.
De komst van nieuwe middelen vanaf 2012 in de vorm van immunotherapie en doelgerichte therapie heeft de prognose van mensen met uitgezaaide ziekte duidelijk verbeterd. Het risico om te overlijden neemt vanaf die tijd af. Het aantal sterfgevallen is sinds 2012 nagenoeg gelijk gebleven, terwijl het aantal patiënten in die periode bijna is verdubbeld.
Helaas overlijden nu nog steeds ca 800 mensen per jaar aan melanoom.