ABCDE-methode: zo herken je mogelijk een melanoom
Een melanoom begint vaak als een ogenschijnlijk onschuldige (moeder)vlek. Toch kan vroege herkenning letterlijk levens redden. De ABCDE-methode is een simpele checklist die je helpt veranderingen op je huid sneller op te merken. Je hoeft geen expert te zijn. Door regelmatig te kijken en te vergelijken, zie je afwijkingen vaak eerder dan je denkt. Twijfel je? Laat er altijd een arts naar kijken.
Waarom de ABCDE-methode belangrijk is
Melanomen groeien soms snel. Hoe eerder ze worden ontdekt, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling. De ABCDE-methode geeft richting. Het vervangt geen medisch onderzoek, het zorgt wel dat je signalen eerder oppikt.
A: Asymmetrie
Een gezonde moedervlek is meestal rond of ovaal. Bij een melanoom ontstaat vaak een vorm die niet gelijkmatig is verdeeld. Let op:
- De ene helft ziet er anders uit dan de andere
- De vlek voelt “onregelmatig” als je naar de contouren kijkt
- Er zit verschil in kleur of hoogte binnen dezelfde vlek
B: Begrenzing (Border)
De rand van een gewone moedervlek is netjes en regelmatig. Let op:
- Rafelige of grillige randen
- Een rand die karteld
- Een vlek die uitbreidt
C: Kleur (Color)
Een melanoom bestaat soms uit meerdere kleuren. Let op:
- Donkerbruin, zwart, rood, blauw of grijs door elkaar
- Een vlek die ineens donkerder wordt dan voorheen
- Kleurverschillen binnen één vlek
D: Diameter
Niet elke grote vlek is gevaarlijk. Toch is grootte een belangrijke aanwijzing. Let op:
- Een doorsnede groter dan 6 mm
- Een moedervlek die in korte tijd zichtbaar groter wordt
E: Evolutie / verandering (Evolving)
Verandering is vaak het belangrijkste signaal. Let op:
- Groeien, jeuken of pijn doen
- Een nieuwe vlek die “anders” voelt dan de rest
- Een bestaande vlek die dikker wordt of van structuur verandert
Wanneer moet je naar de huisarts?
Ga altijd naar je huisarts wanneer:
- je één of meerdere ABCDE-signalen herkent
- je merkt dat een moedervlek snel verandert
- je het niet vertrouwt maar het niet precies kunt uitleggen
- melanoom in je familie voorkomt
Je hoeft niet eerst te wachten. Een huisarts kan snel inschatten of verwijzing nodig is.
Tips om je huid zelf te controleren
- Check je huid één keer per maand, bij goed licht
- Gebruik een spiegel voor moeilijk zichtbare plekken
- Maak foto’s, zo zie je veranderingen beter
- Laat iemand anders kijken naar je rug en achterkant benen
- Heb je veel moedervlekken? Maak een vaste routine of huidkaart