Behandeling van een Melanoom
Een melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat in pigmentcellen. De behandeling begint vrijwel altijd met een operatie. De aanpak is gebaseerd op landelijk vastgestelde richtlijnen voor optimale zorg.
Stap 1: Diagnostische excisie (eerste operatie)
Wat gebeurt er?
De arts verwijdert het melanoom onder plaatselijke verdoving. Dit heet een diagnostische excisie.
Waarom?
Het verwijderde weefsel wordt onderzocht door een patholoog. Zo wordt de definitieve diagnose vastgesteld.
Belangrijk:
Deze eerste ingreep is de eerste én belangrijkste stap in de behandeling van melanoom.
Stap 2: Re-excisie (tweede operatie)
Wanneer?
Enkele weken na de eerste operatie volgt bijna altijd een tweede ingreep: de re-excisie.
Wat houdt het in?
Er wordt tot maximaal 2 cm huid rondom het litteken verwijderd om herhaling van de kanker te voorkomen.
Onderzoek:
Ook dit weefsel wordt onderzocht op achtergebleven kankercellen. In de meeste gevallen worden er géén cellen meer gevonden.
Soms nodig: huidplastiek
Als er veel huid moet worden verwijderd, kan de wond niet zomaar gesloten worden.
Oplossingen:
- Verplaatsen van huid uit de omgeving
- Transplantatie van een stukje opperhuid
Nut van re-excisie staat ter discussie
Het doel van de re-excisie is om eventuele uitzaaiingen rondom het melanoom te verwijderen. In de praktijk blijkt dat er in het weefsel van de re-excisie vrijwel nooit melanoomcellen worden aangetroffen. De re-excisie is een extra ingreep en verhoogt wel de kans op complicaties (wondinfectie, groot litteken). Ook is niet aangetoond dat re-excisie de overleving verbetert.
In Nederland is daarom in 2025 een onderzoek gestart om te kijken of de behandeling van het melanoom veilig kan zonder een re-excisie uit te voren: de NORMA-1 en NORMA-2 studies.
Optioneel: Schildwachtklierprocedure
Bij sommige patiënten wordt de tweede operatie gecombineerd met een schildwachtklierprocedure.
Afbeelding: Schema van schildwachtklierprocedure
Wat is dat?
De arts onderzoekt of de melanoomcellen al in de lymfeklieren terecht zijn gekomen. Dit helpt bij het bepalen van het stadium van de ziekte.
Richtlijn
De behandeling van melanoom is gebaseerd op de richtlijnen van de Nederlandse Melanoom Werkgroep (NMW).
Bekijk op de website de meest actuele versie.