Immunotherapie
mmunotherapie is een innovatieve behandeling die het eigen afweersysteem versterkt om kankercellen – zoals melanoomcellen – effectiever op te sporen en te vernietigen. Bij patiënten met een melanoom wordt immunotherapie vaak ingezet bij uitzaaiingen (gemetastaseerd melanoom), vooral als andere behandelingen niet meer werken of niet geschikt zijn.
Dankzij de vooruitgang in immuuntherapie is de overlevingskans van mensen met uitgezaaid melanoom de afgelopen jaren sterk verbeterd.
Hoe werkt immunotherapie?
Ons afweersysteem, met name de T-cellen, speelt een sleutelrol in het herkennen en vernietigen van afwijkende of schadelijke cellen. Kankercellen kunnen echter “trucs” gebruiken om zich te verstoppen voor T-cellen of deze uit te schakelen. Immunotherapie helpt om deze rem te blokkeren en de T-cellen weer actief te maken tegen kankercellen.
Soorten immunotherapie bij melanoom
Anti-PD1: nivolumab en pembrolizumab
Deze medicijnen zorgen ervoor dat de T-cellen geactiveerd blijven en de kankercellen kunnen blijven aanvallen. Ze blokkeren de PD-1-receptor op T-cellen, zodat melanoomcellen deze receptor niet meer kunnen uitschakelen met het eiwit PD-L1.
- Wordt vaak als eerstelijns immunotherapie toegepast.
- Toediening via infuus.
Anti-CTLA-4: ipilimumab
Ipilimumab remt de “uitknop” op T-cellen (CTLA-4), waardoor ze langer actief blijven. Dit middel wordt meestal in combinatie gegeven met een anti-PD1-therapie.
- Minder effectief als monotherapie.
- Meer bijwerkingen bij combinatietherapie.
Combinatie ipilimumab + nivolumab
Deze combinatie biedt hogere responspercentages en een grotere kans op langdurige overleving, maar kent ook een grotere kans op (ernstige) bijwerkingen.
- Wordt steeds vaker ingezet bij hersenuitzaaiingen.
- Alleen geschikt voor fitte patiënten vanwege de intensiteit van de behandeling.
TIL-therapie (Tumor Infiltrating Lymphocytes)
Bij deze experimentele therapie worden lichaamseigen afweercellen geoogst uit een tumor, in het laboratorium vermeerderd en teruggeplaatst.
- Alleen beschikbaar in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis.
- Voor patiënten waarbij eerdere immunotherapie geen effect had.
T-VEC: virale therapie tegen melanoom
T-VEC is een aangepaste variant van het herpesvirus die kankercellen selectief vernietigt. Het virus wordt rechtstreeks in de tumor geïnjecteerd.
- Alleen toepasbaar bij huid- of lymfeklieruitzaaiingen (stadium IIIB, IIIC of IVA).
- Zorgt ook voor een lokale immuunreactie.