Psychosociale gevolgen
Onzekerheid, angst, stress en slapeloosheid kunnen optreden na de diagnose kanker. Die klachten kunnen blijven bestaan, ook na een geslaagde behandeling van kanker.
Het is belangrijk dat je mentale klachten gehoord worden en je steun krijgt van je partner, familie en vrienden. Soms is er professionele hulp nodig, zodat je een betere levenskwaliteit hebt en minder last van stress- en angstklachten. Hoe vind je weer veerkracht en kun je je leven met kanker vormgeven zonder jezelf te verliezen in angst en stress?
Een melanoom, een vorm van huidkanker, kan niet alleen fysieke gevolgen hebben, maar ook aanzienlijke psychische gevolgen. Dat kan variëren afhankelijk van de ernst van de ziekte, de behandeling en hoe iemand omgaat met het trauma van de diagnose.
Mogelijke psychische gevolgen zijn:
- Angst en bezorgdheid: Mensen die een melanoom hebben (of hebben gehad) kunnen zich zorgen maken over de toekomst en de mogelijkheid van terugkeer van de ziekte (recidief). Dit kan leiden tot aanhoudende angstgevoelens.
- Depressie: De diagnose van kanker kan gevoelens van verdriet, hopeloosheid en verlies veroorzaken. Het kan het zelfbeeld beïnvloeden, vooral als er littekens of veranderingen in het uiterlijk optreden door de behandeling.
- Posttraumatische stressstoornis (PTSS): Het doormaken van een ernstige ziekte kan leiden tot PTSS-symptomen, zoals flashbacks, nachtmerries, en gevoelens van extreme stress of paniek, vooral als de behandeling intensief is geweest.
- Identiteits- en zelfbeeldproblemen: Een melanoom en de behandeling ervan kunnen lichamelijke veranderingen veroorzaken, zoals littekens, gezwollen ledemaat (lymfoedeem). Dit kan het zelfbeeld beïnvloeden, wat kan leiden tot gevoelens van schaamte of onzekerheid, vooral bij jongere mensen.
- Sociale isolatie: Kanker kan ervoor zorgen dat mensen zich terugtrekken uit sociale situaties uit angst voor afkeuring of omdat ze zich anders voelen dan voor de diagnose. Dit kan leiden tot gevoelens van isolatie of eenzaamheid.
- Angst voor de dood: Kanker kan de eigen sterfelijkheid sterk onder de aandacht brengen, wat bij sommige mensen kan leiden tot een verhoogde angst voor de dood of een existentiële crisis.
- Verlies van controle: Het gevoel dat men de controle over het eigen lichaam of leven verliest, kan psychologisch belastend zijn, vooral in de periode van diagnose en behandeling.
Het is belangrijk dat mensen die te maken hebben met de psychologische gevolgen van een melanoom, steun zoeken, bijvoorbeeld via therapie, steungroepen of gesprekken met vrienden en familie. Het is ook mogelijk dat een arts of specialist kan helpen bij het omgaan met de psychische gevolgen van de ziekte, of je kan verwijzen naar een psycholoog.