Ruthenium-bestraling bij oogmelanoom
Ruthenium-bestraling, ook wel brachytherapie genoemd, is een inwendige bestraling die wordt ingezet bij kleine tot middelgrote tumoren in het oog. Deze behandeling maakt gebruik van een klein, radioactief schildje dat tijdelijk op het oog wordt geplaatst. Dankzij de nauwkeurige stralingsdosis is het mogelijk de tumor gericht aan te pakken, met behoud van het oog.
Wat is ruthenium-bestraling?
Ruthenium-bestraling is een vorm van inwendige radiotherapie (brachytherapie). Het woord brachy betekent ‘dichtbij’ in het Grieks, en dat is precies wat deze behandeling doet: het radioactieve schildje wordt vlak naast de tumor op het oog geplaatst om zo gericht mogelijk te bestralen.
Het radioactieve materiaal in het schildje is ruthenium-106, dat lage-energie straling afgeeft. Deze methode is vooral geschikt voor uveamelanomen die:
- klein tot middelgroot zijn,
- niet dieper zijn dan 7 mm (de straling dringt niet dieper door),
- niet te dicht bij de oogzenuw liggen (anders kan het schildje niet goed geplaatst worden).
Hoe verloopt de behandeling?
- Plaatsen van het schildje
De oogarts brengt het schildje operatief aan op de buitenkant van de oogbol, precies ter hoogte van de tumor. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving of algehele narcose. - Duur van de bestraling
Het schildje blijft drie tot tien dagen op het oog, afhankelijk van de grootte en aard van de tumor. In deze periode verblijf je in het ziekenhuis. - Verwijderen van het schildje
Na de voorgeschreven behandelingsduur wordt het schildje verwijderd. Dit gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving. - Herstel
In de maanden na de behandeling verschrompelt de tumor langzaam. De oogarts zal dit regelmatig controleren via bijvoorbeeld echografie of fundoscopie.
Mogelijke bijwerkingen en risico’s
- Beschadiging van het netvlies of de oogzenuw, wat kan leiden tot verminderd zicht of zelfs verlies van het gezichtsvermogen in het bestraalde oog.
- Deze schade ontstaat meestal enkele maanden tot jaren na de behandeling.
- In sommige gevallen kan de schade worden behandeld met lasertherapie of oogdruppels/medicatie, maar de schade kan ook blijvend zijn.
Waar wordt deze behandeling aangeboden?
Ruthenium-bestraling wordt in Nederland uitgevoerd in het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) in Leiden.
Het LUMC is één van de landelijke expertisecentra voor oogmelanoom.
