Zoeken Doneren
Doneren
Menu
oogmelanoom

Wat is oogmelanoom?

Een oogmelanoom is een kwaadaardige tumor in of op het oog. Het ontstaat uit pigmentcellen (melanocyten) en komt het vaakst voor aan de binnenkant van het oog, waar het niet zichtbaar is in de spiegel. Oogmelanoom is zeldzaam, maar het is de meest voorkomende vorm van kanker in het oog bij volwassenen. Een andere naam voor oogmelanoom is uveamelanoom of oculair melanoom.

wat-is-oogmelanoom

Waar wil je meer over weten?

Soorten oogmelanoom

Een oogmelanoom is een kwaadaardige tumor in het oog die meestal van buitenaf niet zichtbaar is en ontstaat in één van de dieperliggende lagen.

Hoe vaak komt oogmelanoom voor?

Oogmelanoom komt zelden voor, ontstaat meestal in het vaatvlies en treft jaarlijks zo’n 200 tot 250 mensen in Nederland.

Vooruitzichten

Bij oogmelanoom kunnen soms uitzaaiingen ontstaan, vaak in de lever. Of dat gebeurt, hangt af van hoe en waar de tumor precies groeit.

Anatomie van het oog

Het oog bestaat uit meerdere lagen. Begrijpen hoe het oog is opgebouwd, helpt bij het begrijpen van oogmelanoom.

De buitenste, witte laag van het oog die het oog stevigheid geeft. Aan de voorkant gaat deze over in het doorzichtige hoornvlies (cornea).

De middelste laag bevat veel bloedvaten. Aan de voorkant van het oog gaat dit over in de iris (gekleurde deel van het oog), de pupil (zwarte opening), en het straalvormig lichaam (corpus ciliare), dat de lens helpt scherpstellen. Deze drie onderdelen vormen samen de uvea – de plek waar de meeste oogmelanomen ontstaan.

De binnenste laag van het oog, waar licht wordt omgezet in signalen die naar de hersenen gaan. Hierdoor kunnen we zien.

Waar ontstaat een oogmelanoom?

Oogmelanoom ontstaat meestal in het vaatvlies (choroidea) of het straalvormig lichaam (corpus ciliare), beiden onderdeel van de uvea. Minder vaak komt het voor in de iris of in de conjunctiva (het slijmvlies over het oogwit). Daarom wordt vaak de term uveamelanoom gebruikt voor deze vorm van kanker.

Oorzaken van oogmelanoom

De precieze oorzaak van oogmelanoom is onbekend. In zeldzame gevallen komt het voor in families, soms in combinatie met huidmelanomen. Erfelijkheid kan dan een rol spelen.

Risicofactoren voor oogmelanoom

Er zijn weinig risicofactoren bekend. Wel is het risico iets verhoogd bij:

  • Een lichte oogkleur (blauw of groen)
  • Hogere leeftijd
  • Bepaalde genetische afwijkingen of chromosoomveranderingen

Recent onderzoek suggereert dat mensen met een lichte iris meer risico lopen op een melanoom in delen van het oog waar weinig of geen licht komt.

Uitzaaiingen bij oogmelanoom

Oogmelanoom kan uitzaaien (metastaseren). Dit gebeurt meestal naar de lever. Vaak zijn het in het begin micro-metastasen: kleine uitzaaiingen die al aanwezig kunnen zijn vóór de behandeling, maar pas later actief worden.

Het risico op uitzaaiingen hangt af van:

  • De grootte van de tumor
  • De locatie
  • Het weefseltype
  • Chromosoomafwijkingen
  • Specifieke genetische mutaties

Prognose en behandeling bij uitzaaiingen

Hoewel oogmelanoom met uitzaaiingen momenteel niet te genezen is, zijn er behandelingen die de ziekte kunnen afremmen en het leven kunnen verlengen. Ook lopen er wereldwijd klinische studies (trials) om nieuwe behandelmethoden te ontwikkelen, waaronder immunotherapie en gerichte therapieën.

Veelgestelde vragen over soorten oogmelanoom

Huidmelanoom ontstaat in de huid, oogmelanoom in het oog. Oogmelanoom ontstaat meestal in het vaatvlies, en is niet zichtbaar op de huid.

In de meeste gevallen niet. Maar in sommige families komen oog- en huidmelanomen samen voor. Genetisch onderzoek kan dan zinvol zijn.

Vaak door klachten, soms per toeval bij een oogmeting of controle bij de opticien of oogarts. Klachten kunnen zijn: wazig zien, schaduw in het gezichtsveld of verandering van de pupil. Een uitgebreid oogonderzoek met bijvoorbeeld een echo of fundusfoto bevestigt de diagnose.  

De overlevingskansen zijn sterk afhankelijk van het stadium. Zonder uitzaaiingen is de prognose vaak goed. Bij uitzaaiingen is genezing meestal niet mogelijk, maar wel zijn er levensverlengende behandelingen. Bij uitzaaiing naar de lever wordt de prognose slechter.